Geri	Gönder	Yazdır

     BEYİNDE HASAR SONUCU OLUŞAN KONUŞMA BOZUKLUKLARI

Dil Fonksiyonları Şunlardır: 

1-     Konuşma

2-     Anlama

3-     Tekrarlama

4-     Okuduğunu anlama

5-     Sesli okuma

6-     Yazma

7-     İsimlendirme

Bu fonksiyonların tek başlarına veya birlikte etkilenme durumu konuşma bozukluğu yaratır.

Bu beyindeki herhangi bir lezyon sonucu var olan konuşmanın bozulması anlamına da gelir.

Konuşma bozukluklarını;

Dizartri

Afazi

Aleksi

Agrafi

Başlıkları altında inceleyebilir. 

DİZARTRİ

Dizartri hangi biçimiyle karşınıza çıkarsa çıksın bir konuşma hastalığıdır.

            Dizartriler konuşmanın ortaya konmasındaki (artikulasyonundaki) mekanizmaların bozukluğu sonucu ortaya çıkar ve o mekanizmanın özel adıyla anılır. Örn: Cereballer dizartri, pramidal dizartri, extapiamidal dizartri v.b…) 

            Dizartri Sınıflandırılması:

1-     Spastik dizartri ( piramidal dizartri): Kaba ses, gergin ve net olmayan sesle, yavaşlamış konuşma

2-     Flask dizartri (piramidal dizartri): Konuşma sesi çıkarılırken burundan hava kaçağı, konuşurken nefes nefese kalmak

3-     Ataksik dizartri (cerebellar dizartri): Azalmış konuşma hızı, konuşma sesinde uzama, patlayıcı tarzda konuşma

4-     Hipokinetik dizartri ( extapiramidal dizartri): Azalmış ses şiddeti, ses tonlaması kaybı, konuşma üretiminde hızlı çıkışlar ve konuşmada uygunsuz duraklama

5-     Hiperkinetik dizartri ( extrapiamidal) : Rastgele konuşma, net olmama ve ani konuşma tikleri

Ağızdaki, dildeki, yumuşak damaktaki, çenedeki herhangi bir problemde dizartri yapabilir.

AFAZİ

Afazi (kısmi olursa disfazi) beyindeki konuşma merkezleri ve bunların birbirleriyle olan bağlantılarındaki bozukluklar nedeniyle lisan fonksiyonlarında oluşan bozukluklara genel olarak afazi adı verilmektedir.

Afazi ve dizartri beraber olabilir.

Afazileri, beyindeki lezyonun yerleşim yeri ve klinik belirtilerine göre aşağıdaki şekilde ayırabiliriz.

1-              Broca afazisi ( motor afazi): Hasta söylenilenleri oldukça iyi anlar, fakat tutuk

ve agramatik  ( gramer kurallarına uymadan) konuşur ve çoğu kez söyledikleri

hiç anlaşılmaz. Tekrarlaması bozuktur ve yazması da konuştuğu gibi bozulur. (agrafi) isimlendirme bozuktur. Yüksek sesle okuma bozuktur.

Klinik Seyir: Başlangıçta silik olan duyarak anlama bozukluğu kısa süre içinde

tamamen düzelir. Okuduğunu anlama bozukluğu daha yavaş bir seyir içinde belirgin bir şekilde düzelir ancak konuşma, tekrarlama, isimlendirme uzun süreler sonunda bile tam düzelme göstermez.

2-              Wernicke Afazisi: Hasta akıcı izlenimini veren fakat karmaşık bir şekilde

konuşur. Duyarak anlaması ileri derecede bozulmuştur. Okuduğunu anlaması da ileri derecede bozulmuştur (aleksi). Yeteri kadar anlamadığı için tekrarlama yapamaz veya anlaşılmaz bir şekilde tekrar yapar. İsimlendirme anlaşılmaz yada yanlış isimlendirme vardır. (anomi: kelime bulma ve isimlendirme güçlüğü) yazı örneğinini konuşma çıkışına uyduğu bir afazi sendromudur.

Klinik Seyir: Eğitimle kısa süreler içinde anlama fonksiyonlarında olumlu gelişme

görülür.

3-              Kondüksiyon Afazisi (İletim tipi afazi): Konuşmanın akıcı, engelsiz fakat

özellikle sözcükler içindeki harflerin yanlış yer değiştirmeleri ile ve bir sözcük yerine diğer bir sözcüğün kullanılması ile karakterizedir. Anlama fonksiyonlarının normale yakın olduğu bir afazi çeşididir. Tekrarlama bozulur. İsimlendirmede önemli derecede bozulmuştur. Yazmada da bozukluk olup , yüksek sesle okuma anormal, okuduğunu anlama ise iyidir.

4-              Global Afazi ( Total afazi): Konuşma, anlama, tekrarlama, okuma, isimlendirme

ve yazma gibi dil işlevlerinin tümünün ortadan kalktığı afazi sendromudur.

5-              Anomik Afazi (nominal afazi): Nesnelerin ve eylemlerin isimlendirilmesi

bozuktur. Konuşmanın diğer işlevleri hemen hemen normal kalmıştır. Ancak konuşma içeriği bozuktur.

6-              Transkortikal Afazi : konuşma, okuma, isimlendirme ve yazma fonksiyonlarının

etkilenmesine karşın tekrarlama işlevlerinin normal yada normale yakın olduğu bir konuşma bozukluğudur. Anlama oldukça sağlam kalır.

7-              Subkortikal Afazi: konuşma akıcılığını yitirir, sözcükleri bulmak güçleşir.

Parafazi vardır (yersiz kelime seçme). Tekrarlama normaldir. Anlama kısmen bozuktur. Okuduğunu anlar. Yazması iyidir.

ALEKSİ

Beyin hastalığı sonucu önceden normal olan okuma yeteneğinin bozulmasına aleksi

denir. Aleksi iki tiptir.

a-      Agrafili Aleksi: Aleksi agrefi ile birlikte çok daha sık görülür. Hasta okuyamaz ve her iki eliyle yazamaz.

b-     Agrafisiz Aleksi: Saf kelime körlüğü de denilmektedir. Ancak nadir görülür. Hasta konuşur, anlar, yazar ancak yazılı bir metni anlayamaz veya yazılı bir metni kopyalayamaz.

AGRAFİ

Beyin hastalığı sonucu önceden normal olan yazma yeteneğinin bozulmasına agrafi denir.

Yazı yazma yeteneğindeki bozukluk tüm afazi sendromların ortak özelliklerindendir.

***** Bu klinik tabloların hepsi dominant beyin yarım küresi hasarına bağlıdır.