Geri	Gönder	Yazdır

OKUMA BOZUKLUĞU  (DİSLEKSİ)

Çocuğun yaşından, zeka düzeyinden ve eğitim durumundan beklenenden daha düşük bir okuma becerisi varsa buna okuma bozukluğu denir. Bu bozukluk okumanın gerekli olduğu günlük yaşam becerilerinde ve akademik performansta düşük başarı gösterme durumudur.  Okuma bozukluğu olan çocuklarda konuşma, dil ve heceleme bozuklukları da vardır. Çocukta kelimeleri tanıma yeteneğinde bozukluk, yavaş ve yanlış okuma ve iyi anlayamama gibi durumlar gözlenir. Okuma bozukluğu için disleksi, geriye doğru okuma, öğrenme özrü, aleksi ve gelişimsel kelime körlüğü gibi tanımlar kullanılmaktadır. Okuma bozukluğu sıklıkla diğer akademik yeteneklerdeki yetersizliklerle de birliktedir.

Okuma bozukluğunun nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte aşağıdaki nedenlerin etkili olduğu düşünülmektedir.

-         Gebelik sırasındaki komplikasyonlar

-         Doğum öncesinde  ve doğum sırasında yaşanılan güçlükler

-         Bebeğin düşük doğum ağırlıklı öyküsü

-         Doğum sonrası beyinde oluşan hasarlarda ikincil tür okuma yetersizliğine yer açar.

-         Serebral paralizili olan ancak normal zekaya sahip çocuklarda okuma bozukluğu olma olasılığı yüksektir.

-         Epileptik çocuklar arasında da okuma bozukluğu olabilir.

-         Sosyal çevredeki bozukluklar da okuma bozukluğuna neden olabilir.

-         Okuma bozukluğu tanısını koymak için standart okuma başarı testi uygulanmalıdır.

                            Okuma bozukluğu, yaygın gelişimsel bozukluklar, DEHB ve mental retardasyondan ayrılmalıdır.

                            Okuma bozukluğu olan çocuğun genel özellikleri şunlardır:

-         Çocuğun problemi çoğunlukla ikinci sınıftayken ortaya çıkar.

-         Sözel okumalar da birçok hatalar vardır. (atlamalar, kelimelerin çarpıtılması, eklemeler v.b)

-         Yazılı harf karakterlerini, harflerin büyüklüklerini, özellikle uzaysal yönelimde ve çizginin uzunluğunda farklı algılamalar vardır. Bu nedenle ayırt etme güçlüğü yaşarlar.

-         Okuma sorunu harflerde, kelimelerde, cümlelerde ve hatta bir sayfada olabilir.

-         Okuma hızı yavaştır ve genellikle az anlamayla birlikte görülür.

-         Yazılı bir metni kopya edebilir fakat hecelemeleri kötüdür.

Ek sorunlar arasında;

-         Dil güçlükleri olur

-         Sıklıkla ses ayırım bozuklukları vardır.

-         Kelimeyi arka arkaya söyleme gözlenir.

-         Cümleyi okurken ortasından veya sonundan başlarlar.

-         Sağ-sol ayrımını iyi yapamadıklarından harflerin yerini değiştirirler.

-         Okumaktan ve yazmaktan hoşlanmaz kaçınırlar.

Okuma bozukluğu zeka geriliğinden ayırt edilmelidir. İşitme ve görme bozuklukları da uygun testlerle dışlanmalıdır. Okuma bozukluğu sıklıkla diğer davranış bozukluklarıyla, özellikle dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuyla birlikte görülebilir.

            İyileştirme eğitimi erken verildiğinde birinci sınıfın sonunda veya ikinci sınıfta sorun bitebilir. İleri derecedeki durumlarda bozukluğun şiddetine ve türüne bağlı olarak, eğitimin diğer sınıflarda hatta orta öğretimde de devam etmesi gerekebilir.

            Tedavisinde çocuğun özel ihtiyaçları ve eksiklikleri doğru olarak belirlenir, uygun eğitim yaklaşımıyla eğitime başlanır. Bireysel eğitim verilmesi gereklidir. Böylece çocuğun bireysel dikkati saplanacak ve yardım alması kolaylaşacaktır. Grup eğitimi için çocuklar mümkün olduğu kadar yaş düzeylerine uygun bir sınıfa yerleştirilmeli ve okumada özel yardım verilmelidir. Sosyal gelişimlerinin desteklenmesi de önemlidir.