|
Geri |
Gönder |
Yazdır |
 |
 |
|
MENENJİT
Menenjit, beyin ve omuriliği saran zarların enfeksiyonudur.
Bu kelime insanları çok korkutabilir ancak günümüzde
menenjit hastalığının tedavisi çok başarılıdır.
Menenjit erken teşhis edildiğinde tamamen tedavi edilebilen,
geç teşhis konulduğunda sekel bırakabilen ya da ölümcül
olabilen bir hastalıktır.
A-)
BAKTERİYEL MENENJİT
Akut pyojenik menenjit
Akut
pyojenik menenjit; beyin ve omuriliği saran zarlarda meydana
gelen bakteriyel enfeksiyon sonucu ortaya çıkan bir
durumdur.
Bir
çok mikroorganizma akut pyojenik menenjite yol açabilir.
Akut
pyojenik menenjite en sık yol açan mikroorganizmalar;
1-Streptococcus
pneumonia
2-Neisseria
meningitidis( meningokokal menenjit)
3-Haemophilus
influenza dır. Listeria ve staphloccus aureus ise daha
nadir olarak görülen menenjit etkenidir.
Pyojenik menenjite sonbahar ve kış aylarında daha çok
rastlanır. Erkek ve kadınlarda görülme oranı eşittir. 6 ay
-1yaş arasında ki çocuklar en büyük risk gurubunu; 15 yaş
altı çocuklarda toplam vakanın %75’ini oluşturur.
Menenjitlerin çoğunun sebebi vücudun bir yerinden başlayıp
kan yoluyla beyin ya da omuriliğe yayılan bakteriyel
enfeksiyonlardır.
- Üst
solunum yolu enfeksiyonu
-
Akciğer enfeksiyonu
-
Orta kulak enfeksiyonu, sinüzit
-
Kafa kemiklerinin enfeksiyonu
-
Yakın zamanda geçirilmiş kafa travması gibi durumlar
menenjit için hazırlayıcı faktörler olabilir.
Başlıca klinik
belirtileri
*
Ateş (akut pyojenik menenjitin ilk bulgusudur.)
* Baş
ağrısı
*
Ense sertliği
*
Bulantı, kusma
*
Çeşitli seviyelerde bilinç bozukluğu
*
Konuşma bozukluğu
*
Işığa karşı hassasiyet(fotofobi)
* Yüz
felci
*
Boyun ağrısı
*
Hallüsinasyonlar
*
Uyku hali
*
Solunumun hızlanması
* Göz
kapağı düşüklüğü
*
Üşüme ,titreme
*
Opustotonus
*
Yetersiz beslenme
*
Zihinsel fonksiyonlarda değişiklikler
Bu
genel belirtilerin dışında menenjit belirti ve bulguları
yaşa göre belirgin farklılık gösterir.
Neonatal yaş gurubu:
Yeni doğanda akut bakteriyel menenjitin belirtileri:
Değişmiş ısı kontrolü, bradikardi(kalbin normalden daha
yavaş atması),solunumun hızlanması,morarma, beslenme
güçlüğü,sarılık ve ishaldir. Nöbet yeni doğan
menenjitlerinin %40’ında olur.
Süt
çocuğu yaş gurubu:
Bu gurupta akut bakteriyel menenjit öğleden sonra veya akşam
saatlerinde oluşan ateş ,beslenme güçlüğü, kusma ,uyku hali,
görsel ve işitsel uyaranlara karşı azalmış motor cevap ve
ense sertliği ortaya çıkar.
Çocukluk yaş gurubu:
hızlı başlayan ateş, baş ağrısı, kusma ,ense sertliği,
mental durumda değişiklikler,uyku hali ve geçici bilinç
kaybına kadar ilerleyebilen değişiklikler ortaya çıkar.
Erişkin yaş gurubu:
Hastaların çoğunluğu baş ağrısı, ateş ve ense sertliğini
takiben bulantı ,kusma ,bilinç bulanıklığı, nöbet,solunum
zorluğu,hemiparezi belirtilerinin ortaya çıkmasından sonra
acil servise başvururlar,
Kernig ve Brundzinski belirtileri erişkin dönemi
menenjitlerin %50’sinde olur. Belirtilerin olmaması tanıyı
ekarte etmez.
Kernig belirtisi:
Sırt üstü yatan hastada bir uyluğu kalça eklemine dik açı
yapacak şekilde karına doğru çekiliyken hastanın baldırı
pasif olarak diz eklemi düz pozisyona gelecek şekilde
hareket ettirilir bu esnada hastanın bel bölgesinde ve uyluk
bölgesinde ağrı oluyorsa kernig işareti pozitif demektir.
Brundzinski işareti:
Başın
öne ,göğse doğru pasif hareket ettirilmesiyle her iki diz
istemsiz olarak karına doğru çekilir. Ayak parmaklarında
yelpaze belirtisi olabilir. Bu bize Brundzinski işaretinin
pozitif olduğunu gösterir.
TANI:
1-Hastanın şikayetleri ve doktor muayene bulguları menenjiti
düşündürüyorsa kesin teşhis için lomber ponksiyon( hastanın
belinden beyin omurilik sıvısının alınması) yapılmalıdır. En
sağlam bilgi BOS (beyin omurilik sıvısı incelemeleri ile
elde edilir.
Menenjitli hastada alınan BOS örneğinde tanıyı
doğrulayacak bulgular:
*BOS
görünümü bulanıktır.
*Vakaların %40’ında direkt yaymada organizmalar
izlenmektedir. Bu yüzden BOS yayması ve kültürü
yapılmalıdır.
*BOS’
daki hücre sayısı artar.
*BOS’
daki protein artar
*BOS’
daki glukoz azalır.
2-Antibiyotik tedavisinden önce kan kültürü gönderilmesi
amacıyla kan alınmalıdır.
3-Diğer durumları ekarte etmek için Kafa ,göğüs, sinüs
grafileri çekilmelidir Ayrıca kafanın bilgisayarlı
tomografisi de çekilmelidir.
TEDAVİ
Kalıcı nörolojik hasarın oluşmasını önlemek için erken tanı
ve tedavi çok önemlidir. Akut menenjit hastaları sesten ve
diğer dış uyarılardan mümkün olduğu kadar uzaklaştırılmış
bir ortamda mutlak yatak istirahati ile izlem
gerektirirler. Olabildiğince çabuk antibiotik tedavisine
başlanmalıdır. Minumum iki haftalık bir tedavi
önerilmektedir. Antibiotikler genellikle hastalığı tamamen
iyileştirirler.
MENENJİT AŞISI
Özel
sağlık kuruluşlarında ve tıp fakültelerinde HIB aşısı rutin
olarak 2 aylıktan itibaren düzenli olarak uygulanmaktadır
Ancak bu aşı çocukları menenjit yapan tüm mikroplara karşı
koruyamamaktadır.
Menenjitlerin subakut ve
kronik formları
Bu form menenjitlerin
başlıcaları; tüberküloz( verem) sifiliz, mantar gibi
durumlara bağlıdır. Bunların arasında ülkemizde en sık
rastlanan tüberküloz menenjit üzerinde durulacaktır.
Tüberküloz menenjit
Tüberküloz menenjiti
mycobacterium tuberculosis oluşturur. Her yaştaki insanda
görülür. Türkiye de çocuk ve gençlerde rastlanma olasılığı
daha çoktur. Mikroorganizma vücuda genelde solunum yoluyla
girer. Vücuda girdikten sonra çoğalır ve kan yoluyla
yayılır. Bağışıklık sistemi başarısız olduğu taktirde
mikroorganizmanın beyin zarındaki boşluklara yayılmasıyla bu
bölgede enfeksiyon olur ve menenjit tablosu ortaya çıkar.
İlk
belirtiler; Baş ağrısı uyku hali, ense sertliği ve diğer
menenjit bulgularıdır. Çocuklarda tablo daha farklıdır.
Kusma ,aşırı huysuzluk, epileptik nöbetler şeklinde kendini
gösterebilir.
Tüberküloz menenjitte belirtiler 1-2 hafta boyunca yavaş
yavaş gelişir. Hastaların 2/3 ünde akciğerlerde nadiren de
kemik ve böbreklerde tüberküloz belirtileri vardır.
TANI
Antibiyotikler uygulanmadan önce belden sıvı almak tanı
için önemli bulgular verir
TEDAVİ
Tedaviye yanıt baş ağrısı ve bilinç kaybında azalma
şeklinde kendini gösterir ve yanıt 7 –10 gün sonra alınır.
Tedavi başarılı Olsa bile BOS bozukluğu haftalar sürebilir.
B-)VİRAL MENENJİT
Pek
çok farklı virüsün santral sinir sisteminde yayılma yeteneği
vardır. Virüs; beyini ve omuriliği saran zarlarla sınırlı
kaldıysa Aseptik menenjite ,beyin dokusuna yayılmışsa
ensefalite yol açar.
Aseptik menenjit
En sık enterovirüsler
ikinci sırada kabakulak virüsü tarafından meydana gelir.
Viral menenjit çocuklarda daha sık görülür. Enterovirüs
enfeksiyonları daha çok yaz ve sonbahar aylarında ;
kabakulak kökenli aseptik menenjit ise kış ve ilkbahar
aylarında sık görülür. Hastalık baş ağrısı, kusma,
huzursuzluk ve meningeal irritasyon bulgusuyla açığa çıkar.
Pozitif kernig ve brundzinski bulguları saptanır.
Genellıkle komplikasyonlar nadirdir. Hasta birkaç gün
içerisinde düzelmeye başlar ve iki hafta içerisinde tam
düzelme olur.
TEDAVİ
Aseptik menenjit tedavisi semptomlara yöneliktir. Prognoz
mükemmeldir.
|
